PPRC tesisatında yaygın ölçü eşleştirmesine göre 1 parmak, yani 1″, 32 mm dış çaplı boruyla ilişkilendirilir. Yarım parmak için 20 mm, üç çeyrek parmak için 25 mm, iki parmak için ise 63 mm karşılığı kullanılır. Ancak bunlar matematiksel birim dönüşümleri değildir. Uzunluk birimi olarak 1 inç tam olarak 25,4 mm’dir; tesisattaki parmak ve inç adlandırmaları ise nominal bağlantı ölçülerini ifade eder.
Boru veya ek parça seçerken bu ayrımı bilmek, katalogdaki ölçüleri doğru okumayı kolaylaştırır. Bu rehberde yarım parmaktan 4 parmağa kadar yaygın PPRC eşleşmelerini, milimetre ile verilen dış çapın anlamını ve dişli bağlantı ölçülerinin nasıl okunacağını bulabilirsiniz.
PPRC boruda parmak, inç ve milimetre ne demektir?
Tesisat dilinde “parmak”, inç cinsinden nominal ölçüyü anlatmak için kullanılır. Örneğin “yarım parmak” ½″, “bir parmak” 1″, “bir buçuk parmak” ise 1½″ olarak yazılır. Kataloglarda inç için çift tırnak işareti de kullanılabilir: 1″ ile 1" aynı birimi belirtir.
PPRC borularda 20, 25, 32 veya 40 mm gibi ölçüler ise borunun dış çapını tanımlar. “32’lik PPRC boru” denildiğinde nominal dış çapı 32 mm olan boru anlaşılır. Bu sayı, borunun içinden geçen suyun kullanabildiği açıklığın çapını doğrudan vermez.
“Nominal ölçü”, ürünün tanımlanmasında kullanılan anma ölçüsüdür. Bir dişli bağlantının 1″ olarak adlandırılması, o bağlantının herhangi bir yüzeyinden alınan ölçünün mutlaka 25,4 mm çıkacağı anlamına gelmez. Bu nedenle parmak karşılığını bulmak için borunun dış çapını 25,4’e bölmek doğru seçim yöntemi değildir. Boru tarafının milimetre ölçüsü ile dişli tarafın nominal inç ölçüsü birlikte okunmalıdır.
PPRC boru parmak, inç ve mm karşılıkları tablosu
Aşağıdaki tablo, SPK kataloğundaki dişli geçiş parçalarında da görülen yaygın eşleşmeleri gösterir. Milimetre sütunu PPRC borunun dış çapını ifade eder.
| Parmak/inç adlandırması | Yaygın PPRC dış çap eşleşmesi |
|---|---|
| ½″ — yarım parmak | 20 mm |
| ¾″ — üç çeyrek parmak | 25 mm |
| 1″ — bir parmak | 32 mm |
| 1¼″ — bir tam dörtte bir parmak | 40 mm |
| 1½″ — bir buçuk parmak | 50 mm |
| 2″ — iki parmak | 63 mm |
| 2½″ — iki buçuk parmak | 75 mm |
| 3″ — üç parmak | 90 mm |
| 4″ — dört parmak | 110 mm |
Bu tablo bir uzunluk dönüşüm tablosu değildir. Ayrıca her dış çapın yalnızca tek bir diş ölçüsüyle kullanılabileceği anlamına gelmez. Farklı ölçüler arasında geçiş sağlayan bağlantı parçaları bulunduğundan, sipariş sırasında seçilen ürünün iki tarafındaki ölçü de kontrol edilmelidir.
“32 × 1″” veya “25 × ½″” ürün ölçüsü nasıl okunur?
Bir PPRC dişli geçiş parçasının katalog ölçüsü 32 × 1″ ise ilk değer, parçanın 32 mm dış çaplı PPRC boruyla bağlantı kuran tarafını belirtir. İkinci değer ise dişli tarafın 1 inç nominal ölçüsünü gösterir. Buradaki “×” işareti bir hesaplama istemez; parçanın iki bağlantı ölçüsünü birbirinden ayırır.
SPK kataloğunda 25 × ½″ bağlantı seçeneği de bulunur. Bu üründe plastik bağlantı tarafı 25 mm boruya, dişli taraf ise ½″ nominal bağlantıya uygundur. Benzer şekilde 20 × ¾″ ölçüsü de iki tarafın farklı kombinasyonlarla sunulabildiğini gösterir.
Dolayısıyla “25’lik boru genellikle üç çeyrek parmakla eşleştirilir” bilgisi, satın alınacak her 25 mm bağlantı parçasının ¾″ dişli olduğu anlamına gelmez. Ürünün tam ölçüsünün yanında iç dişli veya dış dişli oluşu ve bağlantı standardı da kontrol edilmelidir. Aynı boru çapı için birden fazla seçenek bulunduğunda ürün kodu, doğru parçayı ayırt etmeyi kolaylaştırır.
Dış çap ve iç çap neden farklıdır?
PPRC borunun dış çapı, borunun dış yüzeyleri arasındaki mesafedir. İç çap ise borunun içindeki açıklığın çapıdır. Aradaki farkı boru duvarı, yani et kalınlığı oluşturur.
Aynı dış çapa sahip iki borunun et kalınlıkları farklıysa iç çapları da farklı olabilir. Örneğin her ikisi de 32 mm olarak tanımlanan boruların aynı iç çapa sahip olduğu varsayılmamalıdır. Genel geometrik ilişki, iç çap = dış çap − 2 × et kalınlığı şeklindedir; hesaplamada ilgili ürünün ölçüleri ve toleransları dikkate alınır.
Et kalınlığı ve SDR serilerinin ayrıntıları için PPRC boru ölçüleri ve et kalınlıkları rehberimizi inceleyebilirsiniz. Parmak veya dış çap bilgisi tek başına basınç dayanımını ya da belirli bir projeye uygunluğu göstermez.
Boru ve bağlantı parçası seçerken ölçü nasıl kontrol edilir?
Önce boru üzerindeki işaretlemeyi veya ürünün katalog ölçüsünü okuyun. Ölçüm yapılacaksa borunun düz gövdesindeki dıştan dışa çap esas alınır. Manşonun, dirseğin veya dişli metal parçanın dışından alınan ölçü, borunun dış çapı yerine kullanılamaz.
Seçimi şu üç bilgiyle netleştirin:
- Boru tarafı: PPRC borunun milimetre cinsinden dış çapı.
- Dişli taraf: Varsa bağlantının nominal inç ölçüsü ve iç/dış diş tipi.
- Ürün tanımı: Parçanın tam ölçüsü, bağlantı standardı ve ürün kodu.
Örneğin yalnızca “bir parmak bağlantı” demek yerine ihtiyacın “32 mm boru için 1″ iç dişli bağlantı” olduğunu belirtmek, seçim ve sipariş sırasında belirsizliği azaltır.
Sık sorulan sorular
1 parmak PPRC boru kaç mm?
Yaygın PPRC eşleştirmesinde 1 parmak, 32 mm dış çapla ilişkilendirilir. Bu ilişki, uzunluk birimi olan 1 inçin 25,4 mm olduğu bilgisinden farklıdır.
2 parmak PPRC boru kaç mm?
Yaygın eşleştirmede 2 parmak, 63 mm dış çaplı PPRC boruya karşılık gelir. Dişli bir geçiş parçası seçilirken ürünün tam ölçüsü ayrıca okunmalıdır.
20’lik ve 25’lik PPRC boru kaç parmak?
20 mm dış çap genellikle yarım parmakla, 25 mm dış çap üç çeyrek parmakla eşleştirilir. Adaptörlerin diş ölçüleri ürün seçeneğine göre farklı olabilir.
40’lık ve 50’lik PPRC boru kaç inç?
Yaygın bağlantı eşleştirmesinde 40 mm için 1¼″, 50 mm için 1½″ kullanılır. Bunlar doğrudan milimetre–inç dönüşümü değildir.
PPRC boru ölçüsü nereden ölçülür?
Borunun düz gövdesinde dıştan dışa ölçülür. İç açıklığın veya bağlantı parçasının dış gövdesinin ölçülmesi farklı bir değer verir. Ürün işaretlemesi ve katalog bilgisiyle birlikte değerlendirilmelidir.
İhtiyacınız olan boru ve bağlantı seçenekleri için SPK PPR temiz su sistemlerini inceleyebilirsiniz. Ürün seçimi ve teklif talebinizde boru dış çapını, varsa dişli bağlantı ölçüsünü, kullanım koşullarını ve ihtiyacınız olan miktarı paylaşabilirsiniz.